چرا درمانده‌ایم؟ – حسن نراقی

بدون دیدگاه

جامعه شناسی خودمانی - رفتار یک ایرانی

تقديم شده به آناني كه هرگز حقيقت را به پاي وجاهت قرباني نمي‌كنند.

آقاي حسن نراقي در كتاب بالا مطلبي را از قول مرحوم جمال‌زاده در توصيف رفتار ايرانيان آورده است:

در دو گوشه باغ خانه دو تخت براي آقا آماده مي‌شد روي يكي سجاده و تسبيح با هزار خضوع و دعا و روي ديگري بساط عرق با مزه ماست و خيار.

شايد ما اين تعبير جمال‌زاده را كمي تند بدانيم ولي فارغ از شدت و ضعف آن، به تناقضي اشاره مي‌كند كه به نظر من واقعي است.

در كتابي خواندم كه انسان ايراني براي امام حسين اشك مي‌ريزد، به هويت باستاني و فر ايزدي كورش افتخار مي‌كند و هم زمان مايل است در شانزليزه قدم بزند و شام را در لوشاتو ميل كند.

به نظر من انسان ايراني بين سه منظومه‌ي هويت اسلامي، هويت ايراني و فرهنگ جهاني سرگردان است و متاسفانه اين سه منظومه انقدر هم‌پوشاني ندارند كه خروجي آن یک رفتار يك‌دست و روشن و شفاف باشد.

به همين دليل بسياري از ما ايرانيان لايه‌هاي رفتاري متفاوت و بعضا متناقضي داريم و در چينش اصول زندگي خود به مشكل مي‌خوريم.

حتي هنوز در سطوح كلان ملي هم نتوانسته‌ايم تكليف خودمان را مشخص كنيم و ١٧٠ سال است كه مسئله‌ي خودمان را با غرب و مدرنيته حل نكرده‌ايم.

اين‌كه چرا ما اين‌گونه شده‌ايم خارج از موضوع كتاب بالا است.

در واقع دغدغه آقاي نراقي صرفا توصيف “ما” ايراني است و سعي كرده بدون ملاحظه كاري و با اقتدا به اين شعر سعدي كه مي‌گويد:

هيچ‌کس بي‌دامني تر نيست ليکن پيش خلق
باز مي‌پوشند و ما بر آفتاب افکنده‌ايم

تردامني ايرانيان را بر آفتاب كند.

طرح روي جلد كتاب هم همين دامن‌هايِ ترِ بر آفتاب افكنده شده است.


ايشان خصوصيات زير را از مشخصه‌هاي برجسته رفتاري ايرانيان مي‌دانند:


١- بيگانگي با تاريخ
٢- حقيقت‌گريزي و پنهان‌كاري
٣- ظاهرسازي
٤- قهرمان‌پروري و استبداد زدگي
٥- خودمحوري و برتري‌جويي
٦- بي‌برنامگي
٧- رياكاري و فرصت‌طلبي
٨- احساساتي بودن و شعار زدگي
٩- داشتن توهم توطئه
١٠- مسئوليت‌ناپذيري
١١- قانون‌گريزي
١٢- توقع و نارضايتي دائمي
١٣- حسادت
١٤- همه چيزداني

اين كتاب قلمي بسيار زيبا دارد. پيشنهاد مي‌كنم آن را مطالعه كنيد.



دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *